Zincir kullanımı hakkında
Zincirler kuvvetli ve uzun ömürlü oldukları için madencilik, metalurji ve gemicilik gibi ağır çalışma şartlarında tercih edilir.
Halka biçimine göre bağlantılı, bağlantısız ve halkalı olmak üzere başlıca üç çeşit vardır. Ortadan bağlantılı zincirlerde bağlantı halkası zinciri kuvvetlendirir, ağırlaştırır ve sallanmayı azaltır; bu yüzden daha çok gemi zincirlerinde kullanılır. Bağlantısız halkalı zincirler kaldırma, çekme ve bağlamada kullanılır. Halkalı zincirlerin, ceraskallardaki gibi dişliyle tahrik edilen hassas kalibreli tipleri de vardır.
Çalışma yük sınırı
Tablolarda emniyet katsayısı 4 olarak uygulanır. Simetrik kaldırmada şu üç şart birlikte aranır.
- Yükün ağırlık merkezi sapanın tam ortasında olmalıdır.
- Bütün bacaklar aynı eğim açısına sahip olmalıdır.
- Üç bacaklı sapanda her bacak diğeriyle 120 derece oluşturmalıdır.
Asimetrik kaldırmada, iki bacaklı sapanda açı, üç ve dört bacaklı sapanda ise karşılık açısı 15 dereceden büyük değilse ve yük ağırlığı tablodaki güvenli çalışma yükünün yüzde 80’ini geçmiyorsa yük simetrik kabul edilir. Bu şartlardan biri sağlanmıyorsa yük asimetriktir. Kaldırma bir uzmana bırakılmalı veya güvenli çalışma sınırının yarısı dikkate alınmalıdır.
Boğma ve sepet yönteminde güvenli çalışma sınırı, anma değerinin yüzde 80’i kabul edilir.
Sıcaklık dayanımı
Kalite sınıfı 8 (Grade 80) sapanların yüksek sıcaklıkta kullanımı için yük faktörü şöyle düşer.
| −40 ile 200° | Yük faktörü %100 |
|---|---|
| +200 ile +300° | Yük faktörü %90 |
| +300 ile +400° | Yük faktörü %80 |
Korozyona karşı koruma
Hidrojen gevrekliği nedeniyle kalite 8 sınıfı zincir ve ekleri galvaniz kaplanmaz. Galvaniz sırasında yayılan hidrojen, mekanik özellikleri düşürür ve kopma ile kırılmaya yol açabilir.
Bakım
- Kullanılmadığı zaman zinciri kuru ve temiz yerde saklayın. Nem paslandırır ve ömrü kısaltır.
- Zinciri çok sıcak ortamda bekletmeyin.
- Uzun süre kullanılmayacaksa, kaldırmadan önce yağlayın.
- Aşınmayı azaltmak için zinciri kirden arındırın.
Kullanımda dikkat edilecekler
- Baş üstü çalışacak yüklerde daima Grade 80, EN 818-2 zincir kullanın.
- Aşırı yükleme yapmayın. Çalışma ve kopma yükünü bilin. Aşırı yük aşınma, uzama ve kopmaya, can ve mal kaybına yol açar.
- Kanca ve bağlantı halkası gibi aksesuarların kalite sınıfı, ölçü ve çalışma yükü zincirle uyumlu olmalıdır.
- Kaldırmadan önce eğilme, bükülme, dolanma ve düğüm kontrolü yapın.
- Ani yük ve silkeleme, çalışma yükünün üstünde gerilim bindirir.
- Önlem almadan sivri veya keskin kenara temas ettirmeyin.
- Standart üretim dışında ekleme ve kaynak yapmayın.
- Zincirin sürekli yük altında kalmasını mümkün olduğunca önleyin.
- Aşırı ısıdan koruyun. Isınma, çalışma ve kopma yükünü ciddi biçimde düşürür.
- Ana halka, vinç kancasında serbest hareket etmelidir. Zarar gören parça fark edildiğinde değiştirilir.
- Sapan halkasını kancanın ucuna değil yatağına oturtun.
- Kaldırma açısına uyun. Emin değilseniz bir üst zincir çapını seçin.
- Zinciri kuru bir yerde duvara veya askıya asın.
- Zinciri yerde mümkün olduğunca sürüklemeyin.
- Kısaltmak için kilit vurmayın.
- Zinciri ve kancayı yerine oturtmak için çekiçlemeyin.
- Kanca ucunu bir halkaya geçirip yük kaldırmayın.
Kontrol
- Her kullanımdan önce zinciri gözden geçirin.
- Ölçü kontrolünü periyodik yapın ve kayıt tutun. Deformasyon, uzama, çatlak veya açılma görülen zincir işaretlenir ve kullanımdan çıkarılır.
- Aşırı paslanmış zinciri kullanmayın.
- Zincir yılda bir kez kontrol edilmelidir.
- En az üç yılda bir deneme testi veya çatlak kontrolü yapılmalıdır.
